Marc Nagtzaam is beeldend kunstenaar, hij maakt tekeningen. In de maand augustus was hij te gast in het atelier van het Van Goghhuis. Nagtzaam volgde een opleiding aan St. Joost School of Art & Design en een vervolgopleiding aan het Hoger Instituut voor Schone Kunsten (HISK) in Antwerpen. Hij woont in Hoofdplaat, Zeeuw-Vlaanderen. Toen hij hoorde dat hij uitgenodigd was om een maand in Zundert te werken, was hij meteen enthousiast. Een andere omgeving is inspirerend en er ontstaan dan altijd nieuwe dingen. Tegelijkertijd voelde hij eerlijk gezegd ook druk, Vincent van Gogh is per slot van rekening niet de minste.
Marc was al geïnteresseerd in de tekeningen van Van Gogh. Vooral zijn latere tekeningen fascineren hem in hoge mate. De schriftuur daarvan, de wonderbaarlijke manier van arceren met heel veel bewegingen. Er spreekt rusteloosheid uit, bijna alsof hij zo snel mogelijk een tekening wil maken om weer een volgende te kunnen tekenen. Het zijn spontane, vanzelfsprekende tekeningen. Het werk van Nagtzaam is daarentegen veel formeler en rationeler. Die rationele benadering zou Marc af en toe wel willen aanvullen met een meer open werkwijze.
Nagtzaam was in zijn academietijd begonnen om de handeling van het tekenen zelf als uitgangspunt te nemen; dat konden notities zijn of dingen die hij om zich heen zag of hoorde. Hierop voortbordurend ontwikkelde dit zich tot autonoom werk. Uiteindelijk kwam hij op een punt waarop hij vond dat de tekening een idee is dat uitgevoerd moet worden. Wanneer hij vroeger een nieuwe tekening wilde maken, maakte hij allereerst een model. Dit kon bijvoorbeeld een detail van een oudere tekening zijn met weer nieuwe motieven en patronen. Het model scande hij in, printte het, legde het op een grootformaat vel papier en trok het over. De tekening was nu af. Een planmatige formele aanpak, het handschrift of het moment van tekenen was niet belangrijk. Het ging om de compositie, de manier van tekenen. De tekening hoefde niet uniek te zijn. Op deze wijze kon ook twee keer dezelfde tekening gemaakt worden, de tekening werd als het ware losgekoppeld van de maker. Deze aanpak heeft hij in de loop der jaren losgelaten.
Inspiratiebronnen zijn de architectuur maar ook de natuur; een gevel van een huis of boom met kronkelige takken. Het gaat hem daarbij niet om weergave van het onderwerp maar om de onderlinge verbindingen/het grid bloot te leggen. Dit aspect vindt hij interessant en wil hij gebruiken of er eventueel op variëren. Wat hij ook vaak doet is twee werken uit geheel verschillende periodes over elkaar leggen en tot één geheel maken, met verrassend resultaat; het past bij elkaar. Dit zegt wel iets over een voorkeur voor een bepaalde manier van ordening, van kijken door de jaren heen. Tijd en chronologie zijn niet van belang. Er zijn motieven die hij vijftien jaar geleden ook al gebruikt heeft. Hetzelfde thema herhalen kan juist waardevol zijn, zeker wanneer dit geplaatst wordt tegen de steeds veranderende tijd.
De periode in Zundert is voor Nagtzaam een goede aanleiding om zich te richten op de schriftuur in de tekeningen van Van Gogh en te onderzoeken of hij die vrijere manier van werken in zijn eigen tekeningen kan toepassen. Het gaat hem daarbij niet om het beeld maar heel specifiek om de arcering, de uitdrukking van de lijnen. Marc wil dit experiment ook niet met potlood doen maar met inkt en een bamboe rietpen. Voor hem is dit geheel nieuw. Hij twijfelt, het is altijd lastig om iets helemaal anders te doen dan hij gewend is. Maar misschien lukt het deze keer wel om rationele keuzes los te laten.
Augustus 2026, Geert van Eyck
